Zoals de mensen uit Kring van Dorth eeuwenlang in Bathmen naar de kerk gaan, zo kerken die uit Epse in Deventer. De marke van Epse en Dommer is kerkelijk ingedeeld bij de Sint-Nicolaaskerk of Bergkerk, sinds 1580 in protestante handen.
Maar net als elders in het land beginnen in de negentiende eeuw ook in Epse de traditionele verhoudingen te schuiven. In 1871 wordt in de krant al melding gemaakt van plannen om in de buurtschap Epse een hervormde kerk te bouwen. ‘De predikanten te Deventer tot welke gemeente Epse kerkelijk behoort, moeten beloofd hebben er des zondags beurtelings te komen prediken wanneer men hen per rijtuig wil afhalen en weder te huis brengen.’
Pas een halve eeuw later worden de plannen concreet. Jonkvrouw Sophie van der Feltz, de 22-jarige dochter van baron Theo van der Feltz die op het Hassink woont, legt op 19 mei 1930 officieel de eerste steen voor de Nederlands Hervormde kerk aan de Lochemseweg. Dat doet ze met een speciaal gemaakte zilveren troffel met inscriptie. Later dat jaar kan de kerk in gebruik worden genomen. ‘Op den 19den Oct. 1930 werd dit gebouw door den president kerkvoogd Jan Pluim opgedragen aan den kerkeraad der Nederd. Herv. Gem. Deventer en door diens voorzitter ds A.J. Werner ingewijd’, vermeldt een zwart marmeren gedenkplaat.
Een van de initiatiefnemers voor de eigen kerk is het hoofd van de lagere school, meester Klumper. Architect J.D. Postma uit Deventer maakt de eerste schetsen, maar daar is men niet zo tevreden over. Een later ontwerp voor een bescheiden zaalkerk met dakruiter valt beter. ‘De harde nieuwerwetse lijnen zijn door smaakvolle bogen vervangen, geheel in overeenstemming met de eenvoud en smaak der Epser bevolking’, schrijft meester Klumper. ‘Die tekening zal krachtig meewerken bij de inzameling van de nodige gelden.’
115 klapstoelen met boekenplankje komen in de kerk. De kerkgangers kijken uit op een boog met het opschrift: ‘Mijn huis zal een huis van gebed genaamd worden’. De Lochemseweg kent in die tijd nog niet veel bebouwing, de tramlijn naar Borculo loopt ernaast. Anders dan nu kun je het gebouw niet missen in het straatbeeld van toen. Het veldje ervoor is afgerasterd met houten palen en witte planken.
Als Epse vanaf de jaren zestig gaat uitbreiden, begint ook een jarenlange discussie over verbouwing en uitbreiding van de kerk. Vanaf 1972 is Epse niet langer een hervormde wijkgemeente van Deventer, maar is ze overgegaan naar Gorssel. In het herdenkingsboek ‘Kerk in Epse, van 1930 tot 2022’ staat kort en bondig beschreven wat er is gebeurd in 1974: ‘De voordeur is afgesloten en de originele preekstoel is eruit gehaald. Er is naast de kerkzaal een gang gekomen en achterin een eerste aanbouw. Het balkon is afgebroken en het liturgisch centrum kwam voor in de kerk.’ Een tweede grote uitbreiding volgt in 2014.
Net als in andere dorpen krijgt de kerk van Epse een multifunctionele taak. Ze wordt een plaats van ontmoeting en inspiratie voor het hele dorp. Maar in 2022 valt het doek en gaat gebouw dicht. Op zondag 31 oktober is de laatste kerkdienst in Epse. De liturgische voorwerpen en het kruis gaan naar de kerk in Gorssel. Alleen het prachtige glas-in-lood raam dat de ‘Opgestane Heer’ verbeeldt, is achtergebleven.
